W dniach 21 - 22 maja 2016 odbyło się w Dublinie doroczne Zgromadzenie  Ogólne Europejskiego Forum Niepełnosprawnych (EDF), poprzedzone w dniu 20 maja posiedzeniem Zarządu EDF, którego członkiem jest – jako przedstawicielka  Polskiego Forum Osób Niepełnosprawnych – Małgorzata Koter-Mórgowska, przewodnicząca Zarządu LZINR.

Zarząd EDF przyjął sprawozdanie z działań organizacji w 2016 roku, omówił sytuację finansową EDF, oraz zajął się przygotowaniami do Zgromadzenia Ogólnego.

20 maja miało też miejsce szczególne wydarzenie: zorganizowana przez EDF, Federację Osób Niepełnosprawnych Irlandii (DFI) oraz Lotnisko w Dublinie krótka uroczystość w 10-lecie przyjęcia Unijnej Dyrektywy 1107/2006 dotyczącej praw pasażerów z niepełnosprawnościami podróżujących drogą powietrzną. Ta regulacja prawna ułatwiła podróżowanie milionom Europejczyków z niepełnosprawnościami, dając przewoźnikom i dyrekcjom lotnisk jasne wytyczne, jakie usługi powinny być wprowadzone i co muszą one zapewniać.

Uroczystość otworzył przedstawiciel gospodarzy Pat Clarke, a następnie głos zabrał Przewodniczący EDF Yannis Vardakastanis, przypominając, że regulacja dot. niepełnosprawnych pasażerów linii lotniczych była pierwsza regulacja tego typu i otworzyła drogę do gwarantowania praw pasażerów z niepełnosprawnościami podróżujących innymi środkami transportu zbiorowego.

Zebranych powitała też Liz Kavanagh, menedżer ds. klientów Lotniska w Dublinie, która przedstawiła przystosowanie infrastruktury lotniska do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Violeta Bulc, europejski komisarz ds. transportu, stwierdziła w swoim video-przesłaniu, że omawiana regulacja jest konkretnym przykładem pozytywnych działań UE, zmieniających życie 80 mln Europejczyków z niepełnosprawnościami, zaś europosłanka Marian Harkin podkreśliła konieczność włączania ruchu osób z niepełnosprawnościami w proces tworzenia aktów prawnych mających istotny wpływ na życie tych osób.

Z kolei Derek Murphy, dyrektor OCS - jednostki zapewniającej na lotnisku w Dublinie asystę dla osób o ograniczonej możliwości poruszania się, przedstawił pracę podległych mu służb i wskazał na kilkukrotny wzrost, w ostatnich latach, liczby obsługiwanych przez nich pasażerów.

Na koniec Gunta Anca, Wiceprezydent EDF, mówiła - opierając się na własnych doświadczeniach - o tym, co zmieniło się w ciągu ostatnich 10-ciu lat w zakresie komfortu podróżowania pasażerów z niepełnosprawnościami droga lotniczą. "Teraz wiem, że na dowolnym lotnisku UE będę miała do dyspozycji asystę i mogę liczyć, że obsługa będzie w miarę dobrze przeszkolona. Jednakże w wielu przypadkach stopień dostępności nie jest całkiem zadowalający i jeszcze wiele można poprawić; zgodnie z Konwencją NZ o prawach osób niepełnosprawnych, cały  transport powinien być dostępny." - zakończyła Gunta.


Sobotnie obrady zainaugurowała Konferencja nt. zdolności do czynności prawnych, zorganizowana przez EDF wspólnie z Irlandzką Federacją Niepełnosprawnych DFI oraz Centrum Prawa i Polityki dot. Niepełnosprawności Narodowego Uniwersytetu Irlandii w Galway.

Konferencja miała na celu omówienie sposobu prawnego zagwarantowania równości wszystkich osób niepełnosprawnych wobec prawa, zgodnie z art. 12 Konwencji o prawach ON, wdrażania jego zapisów w Irlandii i innych krajach europejskich oraz sposobów i środków zapewnienia wszystkim osobom z niepełnosprawnościami wspieranego podejmowania decyzji.

Artykuł 12 - Równość wobec prawa

1. Państwa Strony potwierdzają, że osoby niepełnosprawne mają prawo do uznania ich za podmioty prawa.

2. Państwa Strony uznają, że osoby niepełnosprawne mają zdolność prawną, na zasadzie równości z innymi osobami, we wszystkich aspektach życia.

3. Państwa Strony podejmą odpowiednie środki w celu zapewnienia osobom niepełnosprawnym dostępu do wsparcia, którego mogą potrzebować przy korzystaniu ze zdolności prawnej.

4. Państwa Strony zagwarantują, że wszelkie środki związane z korzystaniem ze zdolności prawnej obejmować będą odpowiednie i skuteczne zabezpieczenia w celu zapobiegania nadużyciom, zgodnie z międzynarodowym prawem praw człowieka. Zabezpieczenia zapewnią, że środki związane z korzystaniem ze zdolności prawnej będą respektowały prawa, wolę i preferencje osoby, będą wolne od konfliktu interesów i bezprawnych nacisków, będą proporcjonalne i dostosowane do sytuacji danej osoby, będą stosowane przez możliwie najkrótszy czas i będą podlegały stałemu przeglądowi przez właściwe, niezależne i bezstronne władze lub organ sądowy. Zabezpieczenia powinny być proporcjonalne do stopnia, w jakim takie środki wpływają na prawa i interesy danej osoby.

5. Państwa Strony podejmą wszelkie odpowiednie i efektywne środki, z uwzględnieniem postanowień niniejszego artykułu, celem zagwarantowania równego prawa osób niepełnosprawnych do posiadania i dziedziczenia własności, kontroli własnych spraw finansowych oraz do jednakowego dostępu do pożyczek bankowych, hipotecznych i innych form kredytów oraz zapewnią, że osoby niepełnosprawne nie będą samowolnie pozbawiane własności.

Konferencję zainaugurowali swoimi wystąpieniami: Przewodniczący EDF Yannis Vardakastanis, John Dolan z Zarządu DFI, który został niedawno wybrany do Senatu Irlandii, oraz Finian McGrath, Sekretarz Stanu ds. Niepełnosprawności, który zapowiedział ratyfikację przez Irlandię Konwencji o prawach ON, wraz z Protokołem fakultatywnym, w najbliższych miesiącach.

Następnie głos zabrały osoby, które "na własnej skórze" doświadczyły, co oznacza życie bez prawa wyboru i pozbawienie autonomii.
Clare Hendrik (reprezentująca Inclusion Ireland), młoda kobieta z niepełnosprawnością intelektualną, wspierana przez swoją asystentkę Sarah Lennon, opowiedziała o swoim życiu, pobycie w ośrodku dla bezdomnych po śmierci matki i drodze do samodzielności dzięki uzyskaniu odpowiedniego wsparcia.
O swoim życiu opowiadała też Roisin deBurca (Down Syndrome Ireland). Roisin skończyła szkołę średnią, a nawet uczestniczyła w sponsorowanym projekcie studiów dla osób z niepełnosprawnością intelektualną. Uprawia karate, pisze wiersze i dużo czyta, ale wciąż nie może znaleźć pracy, co jest jej największym zmartwieniem. Stwierdziła, że przy odpowiednim wsparciu (np. w podejmowaniu decyzji) jest w stanie żyć samodzielnie.
Na zakończenie sesji wystąpił prof. Gerard Quinn, dyrektor Centrum Prawa i Polityki w zakresie Niepełnosprawności NUI - Galway. Przedstawił on międzynarodowe ramy polityczne i prawne zagadnienia zdolności do czynności prawnych, przy czym podkreślił znaczenie Konwencji o prawach ON jako uszczegółowiającej istniejące prawa człowieka w odniesieniu do osób z niepełnosprawnościami. Zauważył niekorzystne zjawisko, gdy osoby i instytucje świadczące usługi dla ON pretendują do roli asystentów wspierających te osoby, gdyż rodzi to konflikt z art. 12 Konwencji.

II sesję rozpoczęła dr Eilionoir Flynn, zastępca dyrektora Centrum Prawa i Polityki w zakresie Niepełnosprawności NUI - Galway, która omówiła zmiany, jakie dokonują się w Irlandii w uregulowaniach prawnych dotyczących osób, które nie mogą całkowicie samodzielnie decydować o sobie. Podkreśliła kluczową rolę samych ON w podejmowaniu decyzji ich dotyczących, nawet jeśli te decyzje kłócą się z tym, co uważa się za podejmowane "dla dobra" tych osób.
Następnie Fiona Walsh z irlandzkiej organizacji ‘Recovery Experts by Experience’ (zdrowe osoby po leczeniu psychiatrycznym) mówiła o zaangażowaniu jej organizacji w proces reform legislacyjnych dotyczących zagadnienia zdolności do czynności prawnych. Podkreśliła, jak ważne jest uwzględnienie w dyskusji nad tymi reformami życiowych doświadczeń osób z niepełnosprawnościami psychospołecznymi.
W dalszej części sytuację prawną w zakresie praw osób z niepełnosprawnością intelektualną i psychospołeczną na Litwie przedstawiła Dovile Judokaite - przewodnicząca Litewskiego Forum ON, zaś na Słowacji - Zuzana Stavrovska, Komisarz ds. ON. Następnie Robert Drahovsky ze słowackiego Stowarzyszenia Pomocy Osobom z Niepełnosprawnością Intelektualną przedstawił (przy wsparciu Mariana Horanica) działalność stowarzyszenia i swoje własne doświadczenia.

W dyskusji, która zakończyła Konferencję, swoimi doświadczeniami i obserwacjami podzieliło się na koniec także kilku przedstawicieli innych krajów.

 


Europejskie Forum Niepełnosprawnych (EDF) jest europejską organizacją parasolową, reprezentującą 80 milionów osób z niepełnosprawnościami w Europie. Misją EDF jest zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami pełnego dostępu do praw podstawowych i praw człowieka, poprzez aktywne włączenie tych osób w rozwój i implementację polityki europejskiej. EDF jest członkiem Platformy Społecznej i ściśle współpracuje z instytucjami europejskimi, Radą Europy i ONZ.